powrót do listy artykułów

Wpływ twardości materaca na fazy snu u dorosłych i dzieci

Sen dzieci istotnie różni się od snu dorosłych. Pierwsza różnica wynika z tego, że dzieci nie mają po urodzeniu nastawiony 24 godzinny reżim spania.

Najpierw muszą się nauczyć odróżniać między dniem i nocą,  co może u niektórych niemowląt trwać nawet kilka miesięcy. Ponadto czas nieprzerwanego snu nocnego przedłuża się bardzo wolno według tego, jak ustępuje potrzeba karmienia nocnego.

Drugą i istotniejszą różnicą między snem u dzieci i dorosłych są odrębne cykle snu. W porównaniu z dorosłymi spią one głębokim snem wyraziście krótszy czas i ich cykle spania są ponadto o wiele krótsze. To znaczy, że dzieci budzą się w nocy częściej i łatwiej niż dorośli. Odnośnie do tego powinniśmy wybierać materace o odpowiedniej twardości.

Sen dorosłych

Sen u dorosłych odbywa się w cyklach. Każdy cykl ma dwie fazy – nonREM fazę i REM fazę. REM (skrót angielski dla Rapid Eye Movement, po polsku szybkie ruchy oczu) faza jest charakterystyczna zwiększoną aktywnością mózgu, która jest podobna do stanu czuwania. Napięcie mięśni jest w tej fazie obniżone, oddychanie i czynnosć serca są nieprawidłowe i oczy ruszają się pod zamkniętymi powiekami. W REM fazie śnimy i sny po obudzeniu pamiętamy. Przy zakłóceniu człowiek łatwo obudzi się. REM zajmuje 20-25% czasu snu dorosłej osoby.

Faza REM następuje dopiero po kilku fazach nonREM spania. Non REM sen trwa od zaśnięcia do głębokiego snu. Obudzenie śpiącego na końcu nonREM snu jest najtrudniejsze i jest dla niego nieprzyjemne. W tej fazie prawdopodobnie odbywa się proces zapamiętywania informacji i wydarzeń a ciało regeneruje się. Koszmary, lunatyzm i mówienie przez sen mają swoje miejsce właśnie w fazie nonREM snu.
 



Cykle nonREM i REM snu powtarzają się u dorosłych w ciągu  nocy  kilka razy, jeden cykl trwa 90-120 minut. Na końcu cyklu człowiek obudzi się albo kontynuuje spanie początkiem nowego cyklu.

Trzeba zwrócić uwagę na wiek śpiącej osoby. Kiedy człowiek się starzeje, potrzebuje coraz więcej czasu do regeneracji ciała w fazie nonREM. Z rosnącym wiekiem powinniśmy wybierać raczej wysoko komfortowe materace z leniwej pianki średniej lub niższej twardości.

Sen dzieci

Dziecięcy sen jest w wielu rzeczach odmienny od snu dorosłych. U noworodków nie ma klasycznych cyklów nonREM i REM snu. Zamiast tego zmieniają się fazy aktywnego i spokojnego snu. W pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka trwa jeden cykl zawierający aktywny i spokojny sen tylko 50-60 minut.

Sen noworodka rozpoczyna się aktywną fazą, która podobna jest do REM fazy u dorosłych. Ta faza jest charakterystyczna ruchem powiek, relatywnie szybkim, nieprawidłowym oddychaniem, poruszaniem kończyn i dorywczymi przejawami głosowymi (np. krótki płacz podczas snu). W tej fazie spania dziecko łatwo się obudzi. Noworodki spędzają połowę każdego cyklu snu w aktywnej fazie spania. Ta faza jest bardzo ważna dla rozwoju dziecka.
 



 

Drugą połowę przedstawia spokojny sen. W biegu spokojnego snu powieki niemowlęcia sie nie ruszają, oddychanie jest wolniejsze, prawidłowe i ciało prawie się nie rusza. W tej fazie snu naszą pocieche zazwyczaj nie obudzi nawet większy hałas lub inny niepokój. Spokojny sen zakańcza cykl spania i teraz dziecko obudzi się, albo następuje kolejny cykl snu.

Z uwagi na to, że dla dziecka ważne jest rośnięcie, rozwój i uczenie się, jest niezbędne, żeby spędzało najwięcej czasu w fazie REM. Dlatego powinniśmy wybierać materace z pianki zimnej o średniej, albo wyższej twardości.

Jak dziecko rośnie, spokojny sen zaczyna być podobnym nonREM snu dorosłych. Powoli przedłuża się czas spania i czas aktywnego snu (REM) jest coraz krótszy. Ta zmiana odbywa się postępnie i trwa parę lat zanim sen dzieci będzie podobny do snu dorosłych. Fazy nonREM snu przejawiają się u dzieci już od szóstego miesiąca, ale dopiero w wieku szkolnym dosięgają czasu zwykłego u dorosłych. Faza REM trwa u dorosłych 20-25% z całego czasu spania, u noworodków 50% i u trzyletniego dziecka ok. 30%.


Najnowsze artykuły

Nocne zmiany, jak się lepiej wyspać? II część

Każdy znosi system zmianowy w inny sposób. Dla niektórych jest łatwiejsza praca w godzinach nocnych i odpowiada mu bycie aktywnym w nocy i odpoczynek za dnia. Ranne ptaszki natomiast chętniej pracują od samego rana, ale wieczorem szybko kładą się spać.

więcej

Nocne zmiany, jak się lepiej wyspać?

Duża część zakładów pracy nie może się obejść bez systemu zmianowego. Ranne, popołudniowe i nocne, czy tzw. dwunastki, czyli dzienna i nocna zmiana.  Przy zmianowym systemie pracy jest całkiem zakłócony rytm dnia i nocy, co stanowi dla organizmu duże obciążenie psychiczne i fizyczne.

więcej